اندیشه و خیال

آمین. زن‌ها اتاق را ترک کردند. آن‌ها سرفه‌ها‌ی کوتاهی کردند و شال‌گردن‌هایشان را مرتب کردند و پالتوهایشان را پوشیدند و در انتهای ردیفِ نیمکت‌ها منتظر زنِ همسایه شدند. به‌زن لبخند زدند و گروه کوچکی را تشکیل دادند و شروع کردند به‌پچ‌پچ‌کردن. چندتایی از آن‌ها شوهرانشان را همراهِ خود آورده بودند. مردها لبه‌ی کلاه‌هایشان را گرفته بودند و پشتِ سر زن‌ها می‌رفتند و آماده بودند تا کلاه‌ها را بر سر بگذارند. آقای گیگون جلوی نیمکت‌ها ایستاده بود. کتابِ مقدس در دستان تاشده‌اش قرار داشت. سرش را آهسته به‌سوی چهره‌های گشاده تکان داد. دوباره واژگانش در او فرورفتند.

مرد به‌نیمکت‌های خالی نگریست. بر روی چوبِ نیمکت‌ها که به‌رنگِ قهوه‌ای تیره بودند، بُرش‌های عمیقی دیده می‌شد که توسط چاقوهای جیبی ِ جوانانِ داوطلب برای پذیرش به‌عضویتِ کلیسا به‌وجود آمده بودند.

مرد زمان زیادی جلوی نیمکت‌ها ایستاد. آن‌ها تسلی‌بخش بودند. تازه پس از مدتی به‌سوی کسانی که آن‌جا مانده بودند، برگشت؛ به‌پرسش‌هایشان پاسخ گفت و سپاس‌گزاری کرد؛ دست‌هایشان را فشرد؛ در چشمانشان نگریست؛ از این‌که آمده بودند سپاس‌گزاری کرد؛ و با نگاهش آن‌ها را بدرقه کرد.

اکنون اتاق دوباره سبز بود، سبزیِ نومید‌کننده از رنگِ‌روغن ِ چرب که همه‌جا مالیده‌ شده ‌بود، یک میز ِخطابه، یک اُرگ، نیمکت‌ها، تابلوی چهار حواری اثر دور ِرْ *، چهار پنجره که با شیبی تند به‌سوی بالا می‌رفتند و روزها نیز نور زیادی را به‌درون راه نمی‌دادند، زیرزمینی در زیر ِ کلیسا، آشپزخانه‌ای کوچک در اتاق ِ پهلویی برای هیأتِ مبلغان، و نیمکت‌های قهوه‌ایِ تیره با بُرش‌هایشان و نام‌هایشان. مرد نشست و یک دستش را روی پیشانی و چشم و بینی‌اش گذاشت و سپس بر صورتش کشید؛ در خود فرورفت و گفت: خداوندا.

مرد صورتش را لمس کرد. او نمی‌دانست که آیا هنوز داشت نیایش می‌کرد یا نه. در دستِ راستش کتابِ مقدس قرار داشت. کتاب را محکم نگرفته بود و از همین‌‌رو نزدیک بود کتاب از دستش لیز بخورد. با انگشت‌های شست و میانی تخم ‌‌‌‌‌‌‌ِ‌‌‌‌‌‌‌ چشم‌هایش را در زیر پلک‌ها لمس کرد، و انگشت‌هایش را تا روی بینی‌اش کشید. او نمی‌دانست که آیا هنوز داشت نیایش می‌کرد یا نه؛ و دیگر آمین نگفت. در این میان دوباره گفت: «خداوندا».

«خداوندا برایم مشروب‌خورها را بفرست، برایم روسپی‌ها را بفرست، دزدها را، تا بتوانم آن‌ها را به‌سوی تو رهنما شوم»، این نیایش متعلق به‌مدرسه‌ی واعظان بود. نیایش او حالا این شده بود: «خداوندا»، و در میانِ شنوندگانش یک نفر هم کمتر از او مؤمن‌ نبود. او این‌جا بود تا به‌آن‌ها بگوید: «شما چنین مؤمنانی هستید، آن‌قدر مؤمن همچون مؤمنان.» او در برابر چهره‌های گلگون سخن گفت، در برابر جان‌هایی که شادمانی‌شان مثال‌زدنی بود. کتابِ سیاه را سوگندخوران در برابر چشمانشان گرفت و ندا داد: «در اندرون این کتاب زندگی نهفته است». و آن‌ها سرهایشان را چونان شاگردانی ممتاز تکان دادند و در چهره‌هایشان این جمله نمایان شد: «بله، آقای گیگونِ عزیز.»

و مرد به‌پرسش‌هایشان پاسخ داد.

مرد به‌آن‌ها نگریست و سرش را تکان داد.

مرد نشست.

خداوندا.

و مرد بلند شد و به‌سوی میز ِ‌خطابه رفت؛ قفسه‌ی قربانیان را باز کرد؛ از درونِ کیفِ دستی‌اش کیسه‌ای بیرون آورد؛ محتویات درونِ قفسه را داخل کیسه گذاشت؛ کیسه و کتابِ مقدس را درونِ کیفِ دستی‌اش گذاشت؛ کیفش را با دو دستش گرفت؛ دوباره بر جایش ایستاد؛ دوباره به نیمکت‌ها نگریست و چیزی گفت.

~~~~~~~~~~

* Dürer   

آلبرشت دور ِر  (۲۱ مه ۱۴۷۱ – ۶ آوریل ۱۵۲۸)، نقاش، گرافیست و ریاضی‌دانِ آلمانی